متن کامل خبر


 
بررسی جایگاه مدیریت سلامت روان در نشست هم اندیشی دانشگاه و رسانه

خلاصه خبر: نشست گفتگوی دانشگاه و رسانه با محوریت «نظام آموزش عالی و سلامت روانی-اجتماعی جامعه» دوشنبه ۲۸ مهرماه با حضور دکتر احمدی رییس دانشگاه، دکتر غفاری معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم، دکتر سادات لاری، معاون فرهنگی دانشجویی وزارت بهداشت و جمعی از اساتید صاحب نظر در این حوزه با هدف هم اندیشی برای تامین سلامت روانی شهروندان به عنوان یکی از مسئولیت های اجتماعی دانشگاه به صورت مجازی برگزار شد.

رییس دانشگاه در آغاز با اشاره به تأثیر شیوع ویروس کرونا بر جامعه گفت: نزدیک به ۹ ماه است که با پیشرفت ویروس کرونا در کشور و جهان بشریت با مرگ مسابقه‌ای را ادامه می‌دهد که باعث نگرانی همگان بابت آینده شده است.
وی افزود: نگاه همه جامعه به دانشمندان و محققان در این ایام برای حفظ سلامت جسم، روان و مناسبات اقتصادی و اجتماعی معطوف شده است و اگر این قشر نتواند اقدامی موثر انجام دهد، افق روشنی نخواهیم داشت. دانشگاه تربیت مدرس از سال‌های قبل به مسئولیت اجتماعی خودش توجه کرده و طرح‌هایی را نیز تقدیم دولت کرده که برخی از این طرح‌ها در حال اجرا است. در ۹ ماه اخیر از استادان مختلف دیدگاه‌های مختلف کسب و بررسی شده و بولتن‌های مختلفی در این زمینه‌ها چاپ شد.
رییس دانشگاه با بیان اینکه دنیای بعد از کرونا و تحولات آن، سوالاتی است که ذهن همه را مشغول کرده است، اظهار داشت: تحولات اجتماعی بسیاری بعد از کرونا برای جامعه بشری رخ می‌دهد و دانشگاه باید در این زمینه طرح‌های اندیشمندانه ای ارائه دهد تا بتوان نگرانی‌های مردم را با ساماندهی کرد.
سپس معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با ایراد سخنانی گفت: جامعه ای از امید برخوردار می شود که متوجه خالی نبودن دستش، باشد و از قابلیت ها و دستاوردهای خوبی برخوردار باشد. عرضه کار تخصصی در دانشگاه برای جامعه باعث آگاهی بخشی می شود. بنابراین، آگاهی بخشی، ترویج و تقویت دانش عمومی نسبت به مسائل جامعه سه ضلع کار تخصصی دانشگاه در شرایط فعلی است.
وی همچنین درباره نقش نظام آموزش عالی در سلامت روانی و اجتماعی جامعه گفت: امروزه در دانشگاه به سمت اقدامات ویژه ای به خصوص در شرایط سخت و بحرانی پیش می رویم و بر مبنای نوع مطالبه جامعه این نگاه را تعیین می کنیم تا اثر گذاری و تاثیرگذاری را به جامعه معرفی کنیم و در معرض اذهان عمومی قرار دهیم. از این نظر نظام آموزش عالی یکی از نهادهای تغییر سایز و تغییر آفرین است.
معاون فرهنگی وزیر علوم تاکید کرد: نهاد دانشگاه در ذهن جامعه این گونه تداعی می شود که باید کاری موثر و سودمند انجام دهد. وقتی در این شرایط به سمت دانشگاه می رویم وظایف این نهاد ۲ برابر می شود؛ چرا که علاوه بر وظایف آموزشی، مسئولیت اجتماعی نیز به آن اضافه می شود. بنابراین، این انتظار وجود دارد که دانشگاه فراتر از مرزهای نهادی و سیستمی خود اقداماتی انجام دهد.
غفاری ادامه داد: اما این نگاه در ذهن تداعی می شود که کار ویژه ناظر بر چه اموری می تواند باشد. در اینجا ابتدا ذهن ها به سمت تولید آگاهی توسط دانشگاه می رود. وجه آگاهی و شناختی که به نوعی در دانشگاه وجود دارد فقط نباید محدود به این باشد که آگاهی در اختیار اصحاب دانش است. در این میان، وجه ترویجی برای دانش اهمیت پیدا می کند. شناخت و آگاهی ویژه و تخصصی دانشگاه، جای خود را دارد و باید مسائل اصلی و کلیدی جامعه را که ناشناخته است، حل کند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم تاکید کرد: شناخت بیشتر ویروس کرونا و داروی آن بخشی است که باید به آن دست پیدا کرد. این امر در حوزه فعالیت تخصصی و ویژه مراکز آموزشی قرار دارد، اما بخش هایی از شناخت و آگاهی دانشگاه باید در اختیار جامعه باشد. برای بهره مند شدن از سلامت در ابعاد مختلف باید مسائلی را فرا گیریم و فرا گرفتن این مسائل، مسئولیت اجتماعی و ترویج دانش را با اهمیت می سازد.
غفاری گفت: بستر رسانه زمینه ای برای امکان بخشی به ترویج آگاهی و دانش برای بخش وسیعی از مخاطبان است و به همین دلیل، گفت و گوی دانشگاه و رسانه مطرح می شود. وقتی این ۲ مجموعه کنار هم قرار گیرند و هم افزایی ایجاد شود، موثر جلوه می دهد و احساس نشاط و شادکامی به آگاهی جامعه برمی گردد.
وی با بیان اینکه دانشگاه در این زمینه داشته های بسیاری دارد، افزود: اگر این داشته ها با دستاوردهای تخصصی ترکیب شود احساس پشتیبان داشتن در بین مردم پدید می آید.
سیما سادات لاری معاون فرهنگی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز در هم اندیشی گفت و گو دانشگاه و رسانه، با بیان اینکه مدیریت سلامت روان مردم ایران در بحبوحه کرونا خیلی دیر انجام شد، افزود: این روزها درگیر کووید ۱۹ هستیم و این بحران کل زندگی را در بر گرفته است. پیش بینی ناپذیر بودن کووید۱۹، آن را مبهم تر جلو می دهد. بُعد مثبت پیش بینی ناپذیر بودن کرونا به ما یادآور می کند، بسیاری از برنامه ریزی هایی که در درازمدت برای خودمان داشتیم، با شکست مواجه می شود.
لاری با بیان اینکه این موضوع در عده ای ایجاد نا امیدی کرده است، اظهار داشت: الان بیشتر از گذشته باید جامعه را برای رعایت اصول بهداشتی متقاعد کنیم.
سخنگوی وزارت بهداشت در ادامه با ارائه آماری از بیشترین افرادی که به ویروس کرونا آلوده می شوند، خاطرنشان کرد: هر فردی که بیماری زمینه ای داشته باشد بیشتر مورد حمله کرونا قرار می گیرد. با این حال علائم بیماری در ۸۰ درصد افراد دارای علائم خفیف است و ۱۵ درصد افراد بستری می شوند و سلامتی خود را به دست می آورند.
وی ادامه داد: پنج درصد بیماران به آی.سی.یو می روند که در مورد ۵۰ درصد آنها احتمال فوتی وجود دارد.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، گفت: وقتی ضعف ها به موقع شناسایی نشود، در مواقع بحران از آن ضربه می خوریم. اگر جامعه ای از اول برای سلامت اقتصادی، روحی، ‌روانی و فرهنگی فکر نکرده باشد از همان حوزه دچار آسیب می شود.
وی با اشاره به طرح تحول سلامت،‌ تاکید کرد: طرح تحول سلامت یک نعمت بود و باعث مجهز شدن دورترین بیمارستان ها شد. بدون این طرح، امکان نداشت همین دستگاه های سی تی اسکن که در شناسایی کرونا تاثیرگذار هستند،‌ در اختیار این بیمارستان ها قرار گیرد.
لاری در ادامه سخنان خود با اشاره به ضعیف شدن این بیماری در برخی استان ها، گفت: هر جایی که رییس دانشگاه، بیمارستان یا ستاد استانی قوی عمل کرد، بیماری به خوبی مدیریت شد. به هر حال این بحران تمام می شود و بحران های دیگری پیش رو داریم. اما باید فرزندانی تربیت کنیم که تاب آوری و انعطاف فرهنگی داشته باشند.
سخنگوی وزارت بهداشت با اشاره به آموزش پذیری افراد در بحران کرونا، افزود: در تمام جوامع پیشرفته یک عده از افراد قدرت آموزش پذیری دارند. در کشور ما با توجه به تنوع فرهنگی که داریم برخی استان ها آموزش پذیری کمتر و در دیگر استان ها تعصبات بیشتر یا کمتر دیده می شد.
وی درباره نقش دانشگاه در سیاستگذاری های مرتبط با کرونا، تاکید کرد: دانشگاه های ما در این شرایط چقدر در سیاست گذاری ها نقش دارند؟ وقتی می خواهیم اعمال محدودیت کنیم ستاد ملی مقابله با کرونا از کدام گروه روانشناسی دانشگاه سوال می کند که جامعه در این شرایط، تاب آوری جریمه یا مجازات دارد یا خیر.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خاطرنشان کرد: با این شرایط اجتماعی و سیاسی، چطور مردم را متقاعد کنیم به سفر نروند یا از طرفی، وقتی الان مشخص شد ۷۰ درصد فوتی های کرونا افراد بالای ۶۰ سال هستند، آیا تاکنون افراد شاغل بالای ۶۰ سال را شناسایی کرده ایم؟ اقدامی که بسیاری از دولت ها در کشورهای دیگر انجام داده اند.
وی تاکید کرد: الان زمانی است که دانشگاه باید وارد عرصه شود و باید بررسی کرد نتیجه هم اندیشی چقدر در سیاستگذاری های کشور تاثیر دارد.
لاری با تشکر از رسانه ها که در پوشش اخبار کرونا فعال عمل کردند، گفت: رسانه ها به صورت خودجوش در فضای مجازی تاثیرگذاری زیادی داشتند و پلی بین مردم و سیاستگذاران برای انتقال تصمیم گیری های مسئولان و البته طرح مشکلات مردم بودند.
سخنگوی وزارت بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشکی همچنین از انترن ها و دستیاران تخصصی بیمارستان ها تشکر کرد و افزود: دستیاران تخصصی با کمترین حق الزحمه و بدون اینکه نامی از آنان به میان آورده شود، به صحنه آمدند و به خوبی درخشیدند.
وی همچنین با بیان اینکه جوانان نقش خود را در ایام کرونا به خوبی نشان دادند، تاکید کرد: در دانشگاه ها باید به سمت تاب آوری حرکت کنیم. نقاط ضعفی که در جامعه از آن آسیب می خوریم برای دانشجویان و دانش آموزان به شکل واحدهای درسی در نظر گرفته شود.
رییس مرکز مشاوره و خدمات روان شناسی دانشگاه نیز در این نشست خدمات ارائه شده در حوزه سلامت روان در کشور را به دلیل مشکلات موجود کم‎رنگ توصیف کرد و گفت: در خدمات روان درمانی و روانشناختی بیمه های درمانی وجود ندارد و این خدمات برای مردم پرهزینه و گران است.
دکتر پرویز آزاد فلاح ، با انتقاد از کم کاری ها در حوزه سلامت روان، افزود: دانشگاهیان باید در گام هایی که برمی دارند، اصول و آموزه هایی را که می تواند در پیشگیری اولیه و ثانویه بهداشت و سلامت روان اثرگذار باشد، ارائه دهند.
وی به آماری که هفته گذشته در خصوص سلامت روان ایرانیان منتشر شد، اشاره و خاطرنشان کرد: بر اساس این آماری که معاون وزارت بهداشت مطرح کرد، حدود ۳۰ درصد مردم ایران مشکلات روحی و روانی دارند که درصد قابل توجهی است.
عضو هیات علمی دانشگاه این آمار را با آمار سازمان جهانی بهداشت مقایسه کرد و گفت: براساس آمار جهانی از هر چهار نفر، یک نفر در طول عمر خود به بیماری های حاد روانی دچار می شود و تا سال ۲۰۳۰ میلادی، افسردگی به عنوان یکی از مهم ترین اختلالاتی است که بشر تجربه می کند.
آزاد فلاح به آمار دیگری اشاره کرد و افزود: سالانه در دنیا ۹۰۰ هزار نفر خودکشی می کنند و از هر چهار نفری که بیماری روانی تجربه می کنند، سه نفر درمان مناسبی دریافت نمی کنند. بشر تا سال ۲۰۳۰ افسردگی را به عنوان یکی از مهمترین اختلالات تجربه می‌کند.
وی با بیان این که سلامت یک مقوله چند بعدی است، تصریح کرد: از هزاره سوم وقتی از سلامت در متون دانشگاهی حرف می زنیم، ابعاد زیستی، ‌روانی، اجتماعی و معنوی توامان در کنار هم قرار می گیرد. ابعادی که غفلت و نادیده گرفتن هر کدام از آنها می توانند مفهوم سلامت را تحت تاثیر قرار دهد.
عضو هیات علمی دانشگاه یادآور شد: بدون سلامت روانی، تحقق سلامت امکان پذیر نیست و باید در این زمینه تلاش وافری داشته باشیم.
آزاد فلاح با بیان این که توجه به این آمار و ارقام برای جهانیان و جامعه علمی تکان دهنده است، تأکید کرد: این موضوع، اهمیت پرداختن به سلامت روانی را گوشزد می کند؛ در کنار این آمار و ارقام باید یادآوری کرد که در کل دنیا سلامت روانی متولی شناخته شده و مشخصی ندارد.
وی ادامه داد: درست است که سازمان ها و نهادی مختلفی در این زمینه تلاش می کنند اما با توجه به ماهیت مسائل روان شاختی، با یک مشکل جدی مواجه هستیم.
رییس مرکز مشاوره و خدمات روان شناسی دانشگاه افزود: وقتی از سلامت روانی حرف می زنیم، عوامل مختلفی وجود دارد که دستیابی به آن به سادگی امکان پذیر نیست، در سلامت و بهداشت روان، فرهنگ و ارزش ها دخیل است. مگر می شود ارزش ها و عادات را جا به جا کار کرد. ارزش هایی که رشد دهنده جامعه باشد، اگر نادرست ترویج یابد، مخل سلامت روان است.
آزاد فلاح به نقش آموزش و پرورش به معنای کلی کلمه اشاره کرد و گفت: آموزش و پرورش به معنای کلی در سلامت روان دخیل است که از خانه شروع شده و حتی در رسانه دنبال می شود.
وی اظهار داشت: در جامعه ما مشکلاتی است که حتی منِ استادِ دانشگاه ممکن است بدون توجه به نقشی که دارم در جامعه تسری دهم اما عالم گیری کرونا شاید ما را هوشیار کرد که باید نقش آفرینی خود را جدی تر دنبال کنیم.


28 مهر 1399 / تعداد نمایش : 1619