1- پورتال چيست؟ ترجمه كلمه Portal به فارسي در فرهنگ هاي لغت «دريچه»، «درگاه» و «مدخل» ذكر شده اما كلمه پورتال در تكنولوژي اطلاعات معني متفاوتي دارد. به زبان ساده پورتال صفحه وب واسطي است كه امكان دسترسي آسان را به هر چيزي كه كاربر، براي انجام وظيفه يا خواسته اش نياز دارد، بدون توجه به اينكه محل فيزيكي آن كجاست، فراهم مي كند. به بيان ديگر پورتال «درگاهي» است به دنيايي مجازي كه كاربر مي تواند از طريق امكانات فراهم شده در آن تمامي نيازهاي خود را برآورده كند. پورتال همه چيز را از طريق درگاهي واحد براي كاربر خود فراهم مي سازد. اما ويژگي هاي اصلي يك پورتال عبارت است از:

• مجتمع بودن اطلاعات
• هدف دار بودن اطلاعات
• دردسترس بودن اطلاعات
• دريچه ورود منحصر به فرد.

2- هدف از طراحي پورتال

هدف از طراحي و پياده سازي پورتال، ايجاد وب سايتي واحد، جهت دستيابي به اطلاعات و خدمات تمامي وب سايت هاي دولتي و بخشي از سازمان هاي غيردولتي، بدون نياز به مراجعه مستقيم به تك تك آنها است.
پورتال فقط وب سايت نيست ولي يكي از بخش هاي اصلي آن به شمار مي رود. پورتال به وب سايت مرجعي گفته مي شود كه كاربران اينترنتي و كساني كه با وب سروكار دارند از آن به عنوان مدخل و منبعي براي پيداكردن وب سايت هاي مورد علاقه شان استفاده مي كنند.

3- مشخصات پورتال

معمولا پورتال ها قابليت و مشخصات زير را دارند:

• قابليت سفارشي سازي و شخصي سازي براي افراد مختلف
• قابليت ارائه يك رشته خدمات از طريق مؤلفه هاي سفارشي شده
• يك ورود يكپارچه و يكسان به سيستم (به مجموعه تمام ابزارهايي كه در پورتال هستند)
• قابليت دسته بندي و طبقه بندي مطالب و محتويات
• ارائه ابزارهايي جهت توليد و توسعه مطالب و محتويات
• قابليت ارائه محتويات و مطالب روي هر نوع سامانه و بستر
• امنيت مناسب
• پشتيباني از زبان هاي مختلف
• سهولت دسترسي به اطلاعات
• قابليت جستجو

4- دسته بندي پورتال ها

پورتال ها را مي توان از منظرهاي مختلف تقسيم بندي نمود. از لحاظ دامنه تحت پوشش به دو دسته پورتال هاي افقي و پورتال هاي عمودي تقسيم مي شوند. پورتال هاي افقي پورتال هايي هستند كه محدودة تحت پوشش آنها بسيار زياد است. به عنوان مثال Yahoo يك پورتال افقي است كه تقريباً اكثر موضوعات مورد علاقه مردم را پوشش مي دهد. پورتال هاي عمودي پورتال هايي هستند كه دامنه شمول آنها يك موضوع يا يك صنعت خاص است. اين پورتال ها داراي محدوده تحت پوشش كم ولي داراي عمق زيادي هستند. بدين معني كه روي يك موضوع خاص تعمق دارند و به صورت تخصصي بدان پرداخته اند.
با ورود به يك پورتال به دو دسته از منابع مي توان دسترسي پيدا كرد:

• اطلاعات: موضوعات طبقه بندي شده، پيوندهاي مفيد و غيره.
• سرويس‌ها: براي مثال سرويس‌هايي نظير پست الكترونيكي و غيره.

در يك كلام مي توان گفت كه پورتال دروازه‌اي براي ورود به دنيايي از اطلاعات است.
پورتال‌ها به 5 دسته كلي تقسيم مي شوند:

• پورتال‌هاي تخصصي: (Specialized Portals) پورتال‌هايي هستند كه براي يك هدف خاص طراحي شده‌اند.
• پورتال‌هاي شركتي: (Enterprise Portals) پورتال‌هايي كه مخصوص يك شركت خاص طراحي شده‌اند و كاربران آن اغلب كارمندان شركت هستند.
• پورتال‌هاي فضاي كار: (Workspace Portals) پورتال‌هايي هستند كه بر اساس زمينه‌هاي كاري مختلف طراحي مي شوند.
• پورتال‌هاي تجاري: (Marketspace Portals) اين پورتال‌ها از تجارت الكترونيك در مدل‌هاي شركت با شركت (B2B) و شركت با مشتري (B2C) پشتيباني مي‌كنند.
• پورتال‌هاي علمي: (Knowledge Portals) پورتال‌هايي هستند كه امكان همفكري بين افراد متخصص در انجام يك پروژه مشترك را مي‌دهند.

5- بستر پورتال

يک بستر پورتال شامل ساختار، سرويس ها و ابزاري است که بر روي آنها پورتال ها مي توانند ساخته شوند. بستر پورتال توانايي فعال سازي دستيابي به منابع مختلف داده ها، محتويات و برنامه هاي کاربردي است.