روابط بین‌الملل


 

رشته روابط بین‌‌الملل یك رشته میان‌ رشته‌ای است كه پس از تحولات عظیم جنگ جهانی دوم و دگرگونی‌های بسیار در عرصه روابط بین‌‌المللی به عنوان یك رشته علمی پدید آمد و به سرعت گسترش یافت. امروزه بسیاری از دانشگاه‌های بزرگ جهان، گرایش‌های مختلف این رشته را (شامل سیاست خارجی، مطالعات منطقه‌ای، سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، اقتصاد سیاسی بین‌الملل و تئوری‌های روابط بین‌الملل) در مقاطع تحصیلات تكمیلی دایر كرده‌اند. لازم به ذکر است که برخی از این گرایش‌ها مانند مطالعات منطقه‌ای هم‌اکنون به عنوان یک رشته خاص در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود. موضوع این رشته عبارت است از شناخت و بررسی مسائل مربوط به روابط بین كشورها و نظام حاكم بر روابط بین‌المللی. با توجه به تحولات چشمگیر در نظام بین‌المللی طی سال‌های اخیر، افزایش شدید وابستگی متقابل بین کشورها، تأثیر فزاینده مؤسسات و سازمان‌های غیر دولتی بر سیاست خارجی و روابط بین‌المللی و همچنین روند جهانی شدن و تأثیر فزاینده آن بر شكل‌گیری روابط بین‌ كشورها و با توجه به ماهیت میان رشته‌ای و کاربردی روابط بین‌الملل، این رشته هم اكنون جایگاه بسیار مهمی در بین رشته‌های علوم انسانی یافته است.

تاریخچه رشته در ایران و در دانشگاه تربیت مدرس:

سابقه آموزش دیپلماسی و روابط بین‌المللی در ایران به زمان تأسیس مدرسه علوم سیاسی در تهران (1278) بازمی‌گردد. در این مقطع، ضرورت ‌شناخت کشورها و گسترش روابط با دیگر كشورها سبب شد تا این رشته مورد توجه قرار گیرد. طی سال‌های بعد با تأسیس دانشگاه تهران و به طور خاص مركز مطالعات عالی بین‌المللی و سپس تأسیس مؤسسه آموزش عالی روابط بین‌الملل وابسته به وزارت امور خارجه، رشته روابط بین‌الملل در ایران گسترش یافت. هم اكنون تعدادی از دانشگاه‌های بزرگ از جمله تهران، شهید بهشتی و علامه طباطبایی دوره‌های كارشناسی‌ارشد و دكتری این رشته را در ایران برگزار می‌كنند. اولین دوره دکتری روابط بین‌الملل در دانشگاه تربیت مدرس در اوایل دهه 1370 در گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس دایر شد. گروه روابط بین‌الملل در سال 1385 در دانشکده علوم انسانی تأسیس گشته و از مهر ماه 1387 با پذیرش دانشجو، فعالیت علمی پژوهشی خود را آغاز کرد.