سه‌شنبه 9 بهمن 1397 677

نشست علمی تخصصی "تحلیلی بر چهل سال مطالعات اقتصاد اسلامی در ایران"

به مناسبت بزرگداشت چهلمین سال پیروزی انقلاب اسلامی ایران نشست علمی و تخصصی " تحلیلی بر 40 سال مطالعات اقتصاد اسلامی ایران" از سوی پژوهشکده اقتصاد با همکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، 7 بهمن ماه در سالن اجتماعات پژوهشکده اقتصاد برگزار شد .

نشست علمی تخصصی

در ابتدای این نشست که حدود 70 نفر از اساتید، پژوهشگران و دانشجویان در آن حضور داشتند، دکتر عباس عصاری رییس پژوهشکده اقتصاد ضمن خیر مقدم به حاضران و شرکت کنندگان به بیان توضیحاتی در خصوص موضوع نشست پرداخت.
سپس دکتر یداله دادگر رییس گروه اقتصاد اسلامی پژوهشکده اقتصاد و عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی مطالبی درباره چارچوبهای مطالعات انجام شده در زمینه اقتصاد اسلامی در ایران ارایه کرد و ضعف روش شناختی را مهمترین مشکل بخش عمده این مطالعات دانست.
سخنران دیگر این نشست دکتر سید کاظم صدر استاد دانشگاه شهید بهشتی و از پیشکسوتان آموزش و پژوهش در زمینه اقتصاد اسلامی بود که درباره تجربه آموزش اقتصاد اسلامی در دانشگاههای ایران سخنرانی کرد. وی فرازهای برجسته فرایند تدوین سرفصل های درس های اقتصاد اسلامی و آغاز آموزش اقتصاد اسلامی در دانشگاه های ایران را مطرح کرد.
دکتر حسن سبحانی، استاد دانشگاه تهران، سخنرانی دیگر این نشست را درباره رویکردهای موجود در مطالعات اقتصاد اسلامی ارایه نمود. وی مطالعات انجام شده در این زمینه را در 4 رویکرد فقهی، نئوکلاسیکی، تلفیقی و سیستمی دسته بندی و توضیحاتی درباره علت انتخاب آنها ارایه کرد.
حجت الاسلام دکتر محمدرضا یوسفی، عضو هیأت علمی و رییس مرکز تحقیقات دانشگاه مفید نیز در سخنرانی خود تحلیلی درباره نقش حوزه های علمیه در مطالعات اقتصاد اسلامی ایران ارایه نمود. وی مهمترین مشکل مطالعات در این زمینه را غافلگیری و حیرت در مطالعات پس از انقلاب اسلامی نزد حوزویان بیان کرد.
دکتر حسین صمصامی، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی به بررسی کمّی و محتوایی 40سال مطالعات اقتصاد اسلامی پرداخت. وی گزارشی درباره طرح پژوهشی گردآوری ادبیات اقتصاد اسلامی همراه با یک دسته بندی در این زمینه ارایه نمود. وی این مطالعات را در دو دسته همسو با علم اقتصاد موجود و متحول ساز علم اقتصاد دسته بندی و ویژگی هایی را برای هر یک بیان نمود.
دکتر مرتضی عزتی، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس و دبیر علمی نشست نیز به عنوان دیگر سخنران این نشست، تحلیلی آماری بر مطالعات منتشر شده در زمینه اقتصاد اسلامی ارایه کرد. در این تحلیل تعداد و سهم کتابهای منتشر شده اقتصاد و اقتصاد اسلامی در کل و نیز ناشرین دولتی همراه با مقاله های منتشر شده ISI و اسکوپوس و نیز مقاله های علمی پژوهشی و علمی ترویجی تحلیل شد.
این تحلیل نشان می دهد ناشرین دولتی، سهم عمده کتابهای منتشر شده اقتصاد اسلامی را داشته اند و نسبت مقاله های اقتصاد اسلامی به اقتصاد در خارج از ایران با فراز و نشیب هایی در سال های اخیر حدود 8 بوده است و در داخل کشور نسبت مقاله های اقتصاد اسلامی به اقتصاد حدود 16% شده است که اینها نشانه حمایت های حاکمیت از انتشار کتاب و مقاله در این زمینه است.
در ادامه دکتر سید محمدرضا سیدنورانی، عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی به نقد و اظهار نظر درباره رویکردها در مطالعات اقتصاد اسلامی و دکتر امیرحسین مزینی، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس به نقد و اظهار نظر درباره مطالعات حوزویان در اقتصاد اسلامی پرداختند.
سپس دکتر میثم موسایی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران به نقد و اظهار نظر درباره دسته بندی مطالعات اقتصاد اسلامی و دکتر لطفعلی عاقلی، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس به نقد و اظهار نظر درباره مطالعات منتشر شده اقتصاد اسلامی پرداختند.
در پایان حسین صادقی، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس به نقد و اظهار نظر درباره مطالعات اقتصاد اسلامی در ایران پرداخت و یک جمع بندی در این زمینه ارایه کرد.
نکته محوری سخنان وی این بود که عمده مطالعات انجام شده در زمینه اقتصاد اسلامی از سوی اندیشمندان ایرانی با انگیزه های شخصی بوده و حمایت موثری در این زمینه نبوده است.
در این بخش دکتر سبحانی، دکتر یوسفی و دکتر عزتی درباره برخی پرسش ها و اظهار نظرهای حاضران نکاتی را ارایه کردند. همچنین بحث و گفتگو با شرکت کنندگان و اظهار نظر کنندگان برگزار و دیدگاه های گوناگونی در این زمینه مطرح شد.